Boter \ Botter

In de duizenden jaren dat boter bestaat ~en dan spreek ik over echte boter ~ is zij steeds een luxe gebleven. De techniek om room tot boter te karnen is uit Azië via Grieken en Romeinen naar onze streken gekomen. Op die lange reis door landen en eeuwen is de gele spijs voortdurend voorbehouden, gebleven aan de rijksten. Het gewone volk gebruikte olie of vet.
Aangezien nagenoeg iedereen in ons land min of meer rijk is in historisch licht bezien althans! zou men verwachten dat natuurboter een algemeen goed is geworden. Toch is dat niet-zo. Dat komt omdat Hippolyte Mege Moiries in 1869 de kunst boter uitvond. ...............
Mége werd in 1817 in het Zuidfranse stadje Draguignan geboren- Zijn vindingrijke geest heeft de mensheid verrijkt met vele uitvindingen, uiteenlopend van een verbeterd middel tegen syfilis tot het gebruik van eigeel bij het looien van leer. Zijn uitvinding van de kunstboter kwam voort uit een opdracht van Napoleon III om een product te bereiden dat goedkoper en beter houdbaar is dan boter. Mege vervaardigde zijn beurre economique met behulp van onder meer onzuivere palmitinezuur, sinds 1813 bekend onder de technische naam margarine. (Het Griekse woord Margarites betekent parel en de stof heeft een parelachtige glans.) (Vandaar.) De overheid maakte bezwaar tegen een produktnaam die boter suggereert en zo werd de kunstboter tot margarine omgedoopt.
Mége heeft zijn uitvinding wereldwijd verkocht, onder andere in 1871 voor 60.00O gulden aan de firma Jurgens te Oss.
Nederland was toen reeds een van de belangrijkste boterexporteurs in Europa. Jurgens zag een mogelijkheid om met margarine van de grote vraag naar boter te profiteren. Zo ontstond te Oss de eerste industriële margarineproduktie, die zich daarna over de hele wereld heeft uitgebreid.
Margarine kan uit allerlei grondstoffen vervaardigd worden zoals uit kokos, pinda's, katoenzaad, zonnebloem, soja, visoliën, dierlijk vet enz. voorts. Vanzelfsprekend is margarine, anders dan natuurboter, dus ook niet per definitie geel. Toen in de oorlog belasting werd geheven op gekleurde margarine, bevatten de pakjes ongekleurd vet plus een capsule met kleurstof. De belasting werd zo ontdoken.
Door de Uitvinding van het betaalbare alternatief door Mége is de echte boter een betrekkelijk elitair product gebleven. Vandaar ook dat Nederland wel een botermuseum kent, namelijk te Maarsbergen, maar geen margarinemuseum.