Water / Closet / WC / Plee/ Kakdoos


Het watercloset is geen gemakkelijk onderwerp om iets over te schrijven. De honderd en een eufemismen tonen dat we er liever niet over spreken. Schaamtegevoelens of lachlust verhinderen een serieuze behandeling. Daardoor wordt het historische belang van de aanwezigheid van de WC zwaar onderschat. Laten we het dus toch maar proberen.
De middeleeuwse kastelen hadden in de regel een gemak, een soort balkon met gat. Zittend op zijn gemak, viel de behoefte van de kasteel bewoner het gat in de slotgracht. De gewone mens moest het zonder dergelijke vernuftigheden stellen. De natuur was zijn privaat. Aan het einde van de Middeleeuwen kwam het speciale kakhuisje boven een beerput in gebruik. Vooral in grote steden was het ontbreken van hygiënische, “beste kamers" hoogst onaangenaam. In de zomermaanden werd de stank ondraaglijk. De vervuilde straten. sloten, grachten en hoven vormden een vruchtbare voedingsbodem voor ziekte-epidemieën. Dit probleem was des te nijpender omdat vlak naast de beerputten pompen stonden voor het drinkwater. Reeds in 1513 verordende de stad Parijs dat alle huizen een toilet moesten hebben en dreigde met zware straffen voorbewoners van huizen zonder toilet. Maar het Parijse stadsbestuur verkondigde dit twee eeuwen later nog steeds, dus veel effect zal het niet gehad hebben. De afval productie had - hoe vreemd dat nu ook moge klinken - ook een positieve zijde. Menselijke drek was zeer welkom in het agrarische bedrijf. Het legen van beerputten en ophalen van tonnetjes met excrementen was dientengevolgé een winstgevende onderneming. Dit verlichte weliswaar het probleem, maar loste het niet op.

Toch was de oplossing reeds lang bekend. Het principe van het watercloset was al in 230 voor onze jaartelling ontdekt. Het oudste patent voor een wc werd in 1775 afgegeven en de eerste watergespoelde secreten voldeden heel goed. Voor een algemene invoering van de wc waren echter een riolenstelsel en waterleiding noodzakelijk. Eind 19 e eeuw werd in de meeste steden aan deze voorwaarden voldaan. Dé wc werkte toen zo goed dat zij een plaats binnenshuis verwierf. Vooral in de winter wel zo aangenaam! in 'het kleinste kamertje’ staat een al dan niet modieus uitgevoerde pot met stortbak en daarnaast een luchtverfrisser en een toiletreiniger. De plaats is zo bescheiden dat we de grote betekenis ervan zouden vergeten.