Mosterd

Er is eens een moord gepleegd waarbij mosterd - mostaard mag ook- in het spel was. De misdaad speelde zich af in Londen, waar de 58-jarige Thomas Corlett zo boos werd omdat zijn vrouw Erica bij het tafeldekken de mosterdpot op een ongebruikelijke plaats neerzette, dat hij haar bij de keel greep; zij zou de fout nooit meer maken. Dat staat in een net verschenen educatief boekje, dus het moet wel kloppen.

'Mosterd, het veldgewas met duizend mysteriën' (want dat zegt men zo in sommige Aziatische landen) heet het. Het is geschreven door Auke Cloo en Gerrit Kuperus en Edu'Actief in Meppel is de uitgever. De auteurs zijn respectievelijk journalist en directeur van het - , werkend , -
Mosterdmuseum in Doesburg Niet alleen voor mensen als Thomas Corlett is mosterd belangrijk en dat sinds duizenden jaren. Al heel lang voor onze glimmende kraaltjes tegen specerijen ver over zee konden worden geruild werden inheemse kruiden gebruikt ter veraangenaming van het dagelijks voedsel ; de mosterd was daarbij. Over de economische waarde gesproken: in de loop der tijd werd alleen de peper belangrijker.
Zelfs de Bijbel - men denke niet zozeer aan Abraham - heeft het erover, meermalen. Jezus gebruikt het mosterdzaadje als voorbeeld van iets nietigs dat tot iets groots kan uitgroeien, er is de gelijkenis van het zwarte mosterdzaad en in Marcus 4:32 is sprake van een mosterdboom, 'waarin de vogelen des hemels in de takken kunnen netelen'. Maar dat kan natuurlijk niet. Mosterd is een veldgewas en geen van de soorten wordt een boom. H. Bakels houdt het er in zijn Bijbels Woordenboek op, dat misschien de chardal bedoeld wordt, een boom die in het Midden-Oosten voorkomt en die vruchten krijgt die naar mosterd smaken. In de: talmoed wordt mosterd 'charedal' genoemd. Bakels heeft het misschien niet zo gek bekeken.
Mosterd komt van mosterdplanten dus. De bekendste soorten zijn de zwarte of bruine mosterd (Brassica nigra) en de witte of gele (Sinapis Alba), maar er zijn er veel meer en derhalve is er een grote variatie in het spul in de tubetjes en potjes en flesjes, waarbij dan ook nog eens een keer allerlei andere smaakmakertjes kunnen worden toegevoegd.
De mosterd-bakermat moet in Zuidoost-Azië worden gezocht. China, India (nog steeds overigens is dat land 's werelds grootste producent; Europa's kampioen is Hongarije ). De eerste berichten zijn van zo'n 3000 jaar geleden. In ieder geval 1000 jaar voor onze jaartelling werd mosterd al in Afrika verbouwd en via Griekenland en Italië werd ongeveer vanaf het begin van onze jaartelling Europa veroverd. Niet alleen voor consumptie werd hij gebruikt. De Grieken en de Phoeniciérs bijvoorbeeld konden er op het medische vlak ook aardig mee uit de voeten. Maar niet slechts zij. Tot in deze eeuw is het gebruik van mosterd nu en dan en her en der voor diver gebruik aanbevolen. Zo zou mosterdolie vermengd met alcohol goed zijn tegen kaalhoofdigheid. De Duitsers rekenen mosterd tot de Heilpflanze. Prof. dr. H Förster van de Johann Wolfgang Goethe Universiteit in Frankfurt dichtte na een onderzoek in 1986 mosterd een gunstig effect op de spijsvertering toe; hij was daarmee niet de eerste. En in Engeland is nog altijd een melange te koop voor het mosterdbad zoals dat in de Victoriaanse tijd geliefd was bij vooral de vrouwen. Zo gaat men te werk: doe vijf eetlepels in een linnenzakje en laat dat (als thee) trekken in het hete badwater. Het Schijnt ontlastend te zijn voor hart en bloedsomloop.
Maar de belangrijkste taak blijft toch het eten lekkerder te maken en zeker voor een aantal van ons is mosterd onontbeerlijk. Een vertelling zonder liefde is als vlees zonder mosterd zei de Franse romancier Anabole France 1844- 1924, en duidelijker kan het niet. Grote mosterd-innemers, die Fransen. Zij (op de tweede plaats), de Denen eerste, en de Duitsers - vooral mittelschaf en wenig sub- vormen de top in de EG. Nederland hobbelt ergens achteraan mee. Toch hebben zich ook hier talloze bedrijven en bedrijfjes op het artikel geworpen.
Het noorden komt in het boek twee keer voor. Bakker uit Veendam als laatste nog bestaande eenmans-mosterdbedrijf in dat landsdeel, en de
Firma Zwaan en De Wiljes, zaadhandel te Scheemda. Daar gaat het trouwens over iets anders dan tafelmosterd, en wel over het mosterdras Emergo. Een groenbemester die voor een aanmerkelijke verbetering van de bodemstructuur moet zorgen, en die succesvol moet zijn in de strijd tegen het bietencystenaaltje.

Achterin het werk staan recepten. Wie bijvoorbeeld tot een mosterdtaart wil komen moet weten dat hij/zij bladerdeeg of korstmix, scherpe mosterd. Emmenthaler kaas en vier tomaten nodig heeft. Hoe te werk te gaan ?
Bedek een beboterde vorm met ontdooide bladerdeeg of korstmix, besmeer de bodem met de mosterd, snijd 150 gram kaas in reepjes en verdeel die over de bodem. Leg de tomaten in heet water en ontvel ze, snijd ze in vieren en leg de stukken op de kaas.

Zet de taart 30 minuten in een middelwarme oven. Een duidelijk geval van mosterd Na de maaltijd.