Scheper ziekenhuis

Dit jaar is het zestig jaar geleden dat in Emmen het ziekenhuis werd geopend. Daar is heel wat gestrubbel aan voor afgegaan ! We gaan terug naar het jaar 1918. U leest het goed, dit is geen type-fout, ik neem u mee naar 1918.
De burgemeester van Emmen vraagt in dat jaar aan de inspecteur van de volksgezondheid te Utrecht of die mee kan helpen bij het verkrijgen van subsidie voor de stichting van een gemeentelijk ziekenhuis in Emmen. Dit vanwege de veel voorkomende gevallen van tyfus. Het antwoord is afwijzend. ln de jaren twintig doet burgemeester Kootstra van Emmen nogmaals enkele pogingen om in Emmen een ziekenhuis te krijgen. Ook dir lukt niet. Emen moet het voorlopig zonder ziekenhuis stellen. Zieken worden vervoerd naar Assen, Hoogeveen, Coevorden of Groningen. Dit kost veel tijd en geld.

In 1934 gebeurt er in Emmen een ernstig verkeersongeluk. Een bus komt onder de trein en hierbij vallen drie doden en enkele zeer zwaar gewonden.
Die kunnen de lange tocht naar een ziekenhuis niet aan en worden tijdelijk ondergebracht in het huisje van Zuster Bloemink.
Opnieuw wordt Emmen geconfronteerd met het gemis van een ziekenhuis. Voor een aantal mensen, waaronder Roelof Zegering Hadders, is nu echter het moment aan gebroken om voor de derde keer alles op alles te zetten om een zieken huis in het dorp te krijgen. Het gemeentebestuur wijst reeds in 1934 het gebied dat
'Boschoord' genoemd wordt aan tot vestigingsplaats.

Boschoord ligt ongeveer tussen de Burgemeester Thymesstraat en de Dennenlaan. Daar zou een ziekenhuis moeten komen. Van de locatie aan de Angelsloërdijk was nog geen sprake! In 1934 waren er twee instanties die een ziekenhuis wilden bouwen in Emmen, de Federatie van Nederlands Hervormde Diaconieën en deKatholieke Kerk.
De gemeente Emmen bepaalde dat de koper van de grond het ziekenhuis mocht bouwen, Het werd nogal wat “geharrewar”, de ene keer beweerde de Katholieke gemeenschap dat ze van start ging met de bouw van een ziekenhuis, de andere keer weer de Federatie van Nederlands Hervormde Diaconieën. Er is zelfs heel kort gesproken over de komst van twee ziekenhuizen in Emmen. op 11 januari 1935 kopt de Emmer Courant: ''Emmen krijgt een Zieken huis!'' In het artikel lezen we, dat de Federatie van Ned. Herv. Diaconieën beslag heeft gelegd " op een prachtig gelegen terrein bij het dorp Emmen van 4 Ha.
In een uiterst gezonde en rustige omgeving". Het gebied waar het hier om gaat is het al
eerder genoemde Boschoord. Het artikel meldt verder: "

Binnen afzienbare tijd zal daar de eerste spade in de grond gestoken worden voor de bouw van een modern ingericht ziekenhuis met 80 a 100 bedden, waaraan een chirurg verbonden zal worden. ln de Zuidoosthoek van Drenthe zal weldra het zoo lang begeerde en onontbeerlijke ziekenhuis verrijzen''.
Voor de federatiewas het niet de eerste keer dat zij een Ziekenhuis oprichtte. De gemeente Emmen was dan ook blij met haar hulp. Toch was er iets vreemds. Het nieuwe diaconessenziekenhuis liet alsmaar op zich wachten. In 1935 werd er helemaal niet begonnen met de bouw, in 1936 niet, in 1937 niet. Onder tussen werd er wel druk gespeculeerd. Wanneer gaat men nu eindelijk beginnen??

OF krijgt "Emmen Op het laatste moment" toch nog een Katholiek ziekenhuis.

De Federatie van Nederlandse Hervormde Diaconieën zou dus een ziekenhuis bouwen in Emmen. Het diaconessenziekenhuis in Groningen zou het "moederhuis'' worden, die in Emmen een "dochterhuis". Het bestuur in Groningen zou ook het diaconessenziekenhuis in Emmen besturen. Tevens zou het ziekenhuis een aantal diaconessen afstaan aan Emmen.
De bouw van het ziekenhuis op de locatie aan het Boschoord liet echter op zich wachten. Zou Emmen dan toch nog een Katholiek ziekenhuis krijgen? De katholieke kerk schreef het gemeentebestuur dat zij nog steeds bereid was een ziekenhuis aan de Boschoord te bouwen indien de Federatie van Nederlands Hervormde Diaconieen er op het laatstee moment vanaf zou zien. En daar leek het zelfs even op De federatie bericht namelijk op een gegeven moment aan het gemeentebestuur van Emmen, dat zij afziet van de "bouw van een Ziekenhuis. De gemeente waarschuwt weer de katholieke kerk dat zij nu de locatie aan de Boschoord kunnen kopen om er een ziekenhuis te bouwen.
Iedereen verwacht nu, dat dat ook gebeuren zal. Maar nee .. Dan gebeurt er iets merkwaardigs. De Federatie van Nederlandse diaconieën schrijft in januari 1938 in een brief aan de gemeente dat zij in Emmen toch een ziekenhuis wil bouwen, echter niet op de locatie aan Boschoord, maar aan de Angelsloërdijk. Zelfs de toenmalige burgemeester van Emmen snapt er niks meer van ! Hij schrijft de commissaris der koningin dat de federatie het op de een of andere manier voor
elkaar gekregen heeft om een ziekenhuis te bouwen op een andere locatie dan de gemeente eigenlijk wilde!
In het archief van de gemeente Emmen is dit hele relaas te volgen via de soms ingewikkelde briefwisselingen. Hoe het ook allemaal gegaan is, het belangrijkste was, dat in Emmen op 29 April 1938 het diaconessen ziekenhuis geopend werd! Zuster Molenaar werd besturend zuster, later direktrice.
De eerste artsen waren dokter van Heerde, chirurg en vrouwanarts en dokter van Leeuwen, internist en röntgenoloog. Het ziekenhuis had een verpleegafdeling (de westvleugel) met 4 zalen en twee eenpersoonskamers, een laboratorium, een operatiekamer en een röntgenkamer. Later werd de oostvleugel bijgebouwd en de zogenaamde "ziekenzusterskamer". Nog iets later kwam de zuidvleugel (dit gedeelte staat er nog steeds ) . Tussen 1938 en 1948 kwamen ook de houten barakken die 'Eekhof' en 'Buitenzorg' genoemd werden, Op deze houten bijgebouwen kom ik binnenkort nog eens terug.

Het dagelijkse leven in het oude diaconessenziekenhuis zag er heel anders uit dan in het moderne Scheperziekenhuis van nu, neemt u dat maar van mij aan! Pas in 1950 (of 1951?} kwamen de eerste broeders. Zij waren aanvankelijk alleen op de mannenzaal werkzaam. Bij uitzondering mochten ze op de ”vrouwenzaal" komen. Zoiets kunnen we ons nu niet meer voorstellen.

Wanneer vroeger een mannelijke patient voor de operatie geschoren moest worden, kwam de heer Vleems. Hij was eigenlijk de onderhoudsman maar patienten scheren deed ie er ook 'even' bij. Dit wil natuurlijk niet zeggen, dat het er in het diaconessenziekenhuis niet goed aan toeging! "Maar...,kunt u zich dat tegenwoordig nog voorstellen? Dat u, voor een operatie, even' geschoren
wordt door de timmerman van het ziekenhuis? Vroeger was dat gewoon. Later ging de heer Wijnholds, die portier was, de patiënten de baard scheren.

Mij is verzekerd dat de tegenwoordige portiers van Ziekenhuizen dat al lang niet meer doen!
ln het bos, achter het oude diaconessenziekenhuis aan de Angelsloërdijk, hield het ziekenhuis haar eigen varkens in een varkenshok. Dit is geen grap !

Ook zijn er nog schapen geweest die het grasveld kaal moesten houden, kippen en een waakhond. Een waakhond in het ziekenhuis! Als ik dat tegenwoordig tegen de mensen vertel geloven ze me niet.
Wanneer de "Varkens, die o.a. gevoerd werden met overgebleven eten, vetgemest waren, moesten ze geslacht worden.
Op een bakfiets werden de varkens naar slager_Walthuis_ gebracht aan de Weerdlngerstraat. De heer de Lange nam dit karwei voor zijn rekening.
Eens gebeurde er met het Vervoeren van zo’n knorrepot een ongelukje. Het varken wist waarschijnlijk waar ie naar toeging, want het sprong, geheel onverwacht uit de bakfiets met een aantal mensen werd het dier gevangen.

==
Eind 1940 kwam het eerste houten bijgebouw die de 'Eekhof' genoemd werd, naar dokter Eeke van Leeuwen. Er was plaats voor 19 patiënten en er was een keuken en een dagverblijf. Veel Emmenaren zullen zich de houten bijgebouwen nog wel herinneren. Een aantal jaren later, in oktober 1945, kwam het tweede bijgebouw,
'Buitenzorg'. Aanvankelijk was deze bestemd voor t.b.c. patiënten.
ln 1949 werd er aan het diaconessenziekenhuis een houten barak gebouwd die als polikliniek werd ingericht. Weer een jaar later kwam het 'nieuwe'zusterhuis 'Carpe Diem' (Pluk de dag) gereed. ln 1953 verhuisde de administratie naar een houten gebouw. In 1955 werd daar de kerkzaal 'Irene' bij gebouwd. Door de week deed deze dienst als leslokaal. Het ziekenhuis huurde ook nog enkele woningen, namelijk aan de Angelsloërdijk nr.4, Parallelweg nr.1, en een aan de Veenkampenweg.

Deze laatste werd ook wel 'Spruithof' genoemd, omdat daar de kraamafdeling
was ondergebracht. De houten barakken werden regelmatig verbouwd en uitgebreid. Dit alles bewees dat het diaconessenziekenhuis veel te klein was. Reeds in 1950 ontstonden er nieuwe bouwplannen. Aanvankelijk was men van
plan om enkele nieuwe vleugels aan het bestaande ziekenhuis te bouwen, maar daar werd vanaf gezien. Men besloot dat er op een andere
locatie een geheel nieuw ziekenhuis moest komen. Die andere locatie werd de Emmerdennen.

Reeds in de jaren zestig werd daar met de bouw van een nieuw ziekenhuis begonnen. Op 27 april 1973 werd het, na een bouwperiode van zo'n 10 jaar, officieel geopend door Prinses Margriet. Het personeel van het ziekenhuis bood de directie een beeld aan van een Scheper met z’n hond.
Vanaf toen veranderde de naam van het Diaconessenziekenhuis in
naam 'diaconessenziekenhuis' in 'Scheperziekenhuis”

U weet inmiddels dat eerste Scheperziekenhuis alweer tot het verleden behoord, de tijd gaat snel.
Zoals ik aan het begin van dit artikel al schreef, er is nog ontzettend veel meer te vermelden over het ziekenhuis. Ik zou wel een jaar lang door kunnen gaan met artikelen hiernover, maar, andere onderwerpen moeten ook aan de beurt komen. Bij het schrijven van deze artikelen heb ik ontzettend veel hulp gehad van mevrouw Gerrie Liefers uit Emmen. Zonder haar was het een stuk moeilijker geweest. Bedankt!
Ook de medewerkers van het Scheperzieken huis wil ik hierbij bedanken voor
hun medewerking. lk wijs u er op, dat er de hele maand september een tentoonstelling over het Scheper ziekenhuis wordt gehouden in de bibliotheek aan het Noorderplein in Emmen. Hier zijn veel oude, nog niet eerder ten toongestelde foto's te zien, oude documenten en nog veel meer.

En nu anno 2000 is het Scheperziekenhuis alweer vernieuwd, er is naast het oude een geheel nieuw ziekenhuis gebouwd. Met een geheel nieuwe inrichting, en van alle nieuwste apperatuur voorzien.