Hoe het roken af te wennen.

ALS U ROOKT, maar wenste dat u het niet deed, staat u een heel bijzondere ervaring te wachten: de ervaring uzelf te bevrijden van een last en te herontdekken dat u uw eigen baas bent. Het zal enige moeite kosten: maar als u die ervoor over hebt, lukt het.
Uit medisch oogpunt gezien raakt men aan tabak niet verslaafd. Tabak kan een mens er niet lichamelijk en geestelijk onder krijgen, zoals opium of cocaïne. Men raakt er wel aan gewend, op dezelfde manier als aan drie maaltijden per dag, of acht uur slaap, of het dragen van kleding. Als u het een poosje zonder een van deze dingen moet stellen, voelt u zich niet prettig.
Maar hoe prettig voelt u zich met tabak? Geeft een sigaret u werkelijk voldoening, zoals een stevige maaltijd als u honger hebt of een warme jas als u het koud hebt? U weet wel beter.
Steek een sigaret op, rook, proef de bittere smaak, doe hem uit. Reeds terwijl u dat doet, weet u al dat u er gauw wéér een zult willen hebben. Niet om, dat u het lekker vindt. Gewoon, zo maar.
Waarom? Als u rookt, nemen uw mond en uw longen nicotine, koolmonoxyde, kleine hoeveelheden blauwzuur, pyridine en verschillende fenolen en aldehyden op - en dan beginnen er allerlei dingen te gebeuren. Uw zenuw,
stelsel wordt korte tijd gestimuleerd. Uw bloeddruk gaat omhoog. Uw polsslag wordt sneller.
En het belangrijkste van alles: uw bloedvaten ondergaan een vernauwing. Dit "maakt u langzamer". Dat wil zeggen dat roken, na de aanvankelijk opwekkende werking, gedurende langere tijd zowel het sympathisch als het centraal zenuwstelsel van de mens schadelijk beïnvloedt.

Dit betekent dat u, als u rookt, kunstmatig de normale reacties van uw lichaam vertraagt. Veronderstel nu eens dat u plotseling voor onvoorziene emotionele of psychische moeilijkheden wordt gesteld: er wordt adrenaline in uw bloedsomloop gepompt, uw spieren spannen zich, uw ademhaling wordt sneller, u voelt zich geprikkeld, gespannen - "nerveus". Tabaksrook vertraagt dit natuurlijke proces door de bloedsomloop langzamer te maken en u aldus te "kalmeren". U merkt dat roken "goed is voor uw zenuwen".
Als dat alles was, zou er geen reden tot ongerustheid bestaan. Wanneer u alleen rookte in tijden van werkelijke geestelijke spanning, zou het u zelfs goed kunnen doen. Maar dat is lang niet alles.
Als u anderhalf pakje sigaretten per dag rookt, rookt u, afgezien van de uren slaap, gemiddeld elke 32 minuten een sigaret. Zoveel crises doen zich niet iedere dag voor. U hebt alleen behoefte aan sigaretten, omdat uw lichaam eraan gewend is geraakt regelmatig deze "kalmerende" invloed te ondergaan. Blijft die achterwege, dan begint u bewust naar een sigaret te verlangen. U voelt zich ongelukkig als u er geen krijgt.
Roken biedt weinig genot behalve als u er uzelf zo aan gewend hebt, dat uw lichaam de wrange smaak en de schroeiende droogte voor lief neemt ter wille van de geringe bedwelmende uitwerking van de tabak. Als het u mogelijk was de eerstvolgende 24 uur geen sigaret te roken en er dan een op te steken, zoudt u merken hoe onaangenaam en schadelijk tabaksrook in werkelijkheid is. Na twee keer diep inhaleren zoudt u duizelig worden, uw armen en benen zouden gaan trillen. U zoudt zelfs het gevoel kunnen krijgen dat u flauw viel.
Als u denkt dat dit overdreven is, probeer het dan maar.

Of denk nog eens aan de tijd toen u, vele jaren geleden, uw eerste sigaret rookte. Afgezien van alle opwinding waarmee voor het eerst roken gepaard gaat: hoe smaakte het? Vies, scherp, als giftig gas, nietwaar?
En toch is dit een behandeling, die u uw lichaamsgestel 30 tot 60 keer per dag laat ondergaan. U kunt dat doen, omdat het menselijk organisme een wonderbaarlijk soepel mechaniek is: het kan te midden van kolenstof leven,
een hitte van 43 graden doorstaan of het werk van een karrepaard doen er is bijna niets waaraan het niet went.
Nu goed, zegt u, roken is een slechte gewoonte. Wat doe ik ertegen?
Zonder het te weten hebt u. de eerste stap in de goede richting al gedaan: u hebt al tot hiertoe gelezen - hetgeen wil zeggen dat u, deze korte tijd althans, hebt gedacht over roken en over ophouden met roken. Dat is een belangrijk punt: als u wilt ophouden met roken, denk dan over ophouden.
Denk er kalm en rustig over, zonder angst of moedeloosheid. Bedenk hoe het zou zijn als u nooit hoefde te roken. Want het ophouden met roken bestaat niet alleen uit onthouding en zelfoverwinning. Er staat iets tegenover. Er staat feitelijk zoveel tegenover, dat u, als u uzelf de kans geeft daarvan te profiteren, nooit meer terug zult verlangen naar de nicotine.

Als u niet meer rookt smaakt uw eten veel beter. Uw neus, keel en longen worden niet meer onophoudelijk doortrokken van rook en het afvalprodukt van die rook, teer. U zult de wereld om u heen beginnen te ruiken. Als u in een tuin rondloopt zult u niet alleen bloemen zien, maar ze ook ruiken. Als u 's morgens opstaat zullen uw luchtwegen niet verstopt zijn met slijm, en u zult niet zo vaak hoesten of uw keel schrapen.
U zult zich zowaar veel minder nerveus voelen. Dat is moeilijk te geloven en in de eerste dagen dat u niet rookt, zult u stellig nerveus zijn. De drukkende werking die het roken jarenlang op uw organisme heeft uitgeoefend houdt plotseling op, en de ongewoonte daarvan zal u een schok geven. U zult misschien aanvankelijk prikkelbaar zijn; lachen om de onnozelste dingen, gespannen zijn, opvliegend. Maar langzamerhand wordt dat nerveuze gevoel minder. Als het achter de rug is, zult u met verbazing constateren wat u allemaal kunt beleven en doorstaan zonder sigaret.
U zult rustiger zijn, evenwichtiger, en het is best mogelijk dat de dagen nu langer lijken. Want als u ophoudt uw reacties te vertragen en uw energie te verminderen met tabak, zult u merken dat u meer energie hebt dan u dacht, en meer tijd om allerlei dingen ongehaast af te doen.
Een kleine waarschuwing: men gelooft algemeen, dat een bekeerde roker dikker wordt. Als uw lichaamsgewicht normaal of te laag is, bestaat er in dit opzicht geen enkele reden tot ongerustheid. Als u neiging vertoont tot corpulentie, bedenk dan dit: door op te houden met roken wordt u misschien iets zwaarder. Tob daar niet over zie het onder het oog. U komt hoogstens een paar kilo aan. Want als u ophoudt met roken, krijgt u veel meer energie. En door het opgebruiken van die energie verliest u weer heel wat van het extra gewicht.

Als u tot hiertoe hebt gelezen, denkt u waarschijnlijk dat u nu ongeveer aan het afzweren toe bent. Doe het nog niet. Denk erover - overdag, en dan nog even als u in bed stapt. Op de achtergrond van uw gedachten, Eén dezer dagen zal ik, als ik er zin in heb, misschien eens proberen op te houden met roken en zien wat er gebeurt. Alleen als experiment, om eens een kleine verandering in mijn vaste gewoonten te brengen.
Wacht rustig een geschikt ogenblik af: een tijd dat er weinig beroering in uw leven is. Probeer het niet als u juist een belangrijke reis onderneemt of op het punt staat een groot feest te geven, of het hoofd moet bieden aan persoon_ lijke moeilijkheden. Stel het ook weer niet te lang uit, anders verliest u de vaste wil die u geleidelijk aan het opbouwen bent.
Maar op een zonnige ochtend - misschien in een weekeinde - wordt wakker in een bijzonder goed humeur. U hebt lekker geslapen; u voelt zich tot alles in staat. Dan komt het idee "ophouden met roken" plotseling op de voorgrond van uw gedachten. Waarom zou U een heerlijke ochtend bederven met de stinkende walm van brandende nicotine? Waarom nog één dag de last op u nemen die u jarenlang hebt getorst?
Besluit op datzelfde ogenblik, weloverwogen en vastberaden, dat u niet meer zult roken! Dit is het bewust gekozen en goed voorbereide tijdstip, als u kunt beginnen met de voorsprong van een goed humeur!
Laten we nu drie raadgevingen van een groot psycholoog, William James, in praktijk brengen. Zijn studie van vaste gewoonten en hun ontstaan en afwenning is hier van onschatbare waarde.

1. BEGIN UW NIEUWE LEVENSWIJZE MET ALLE VASTBESLOTENHEID WAAROVER U BESCHIKT.

Zeg tegen uw vrienden dat u bent opgehouden met roken. Doe niet zelfingenomen of neerbuigend, poch niet, maar laat uw naaste omgeving weten wat u van plan bent. Komt er nu een ogenblik waarop de verleiding om toch te roken u bijna te machtig wordt, dan is de gedachte aan het hoongelach dat met uw nederlaag zult oogsten misschien voldoende om u over de crisis heen te helpen.
De meeste rokers hebben hun eigen mening over de tijden van de dag waar op roken het best smaakt. De eerste sigaret na het ontbijt, of die bij een cocktail voor het diner. Als dergelijke associaties u misschien in de verleiding brengen om te roken, probëer ze dan enkele dagen te vermijden. Is dat onmogelijk, zet u dan van tevoren schrap tegen zulke verleidingen. Prent uzelf in dat een dergelijke gelegenheid zich weldra zal voordoen en dat u erop voorbereid moet zijn dat u dolgraag zult willen roken. Als u maar even volhoudt, gaat die plotselinge sterke rookneiging bijna even snel over als hij is opgekomen.

2. - VEROORLOOF U GEEN ENKELE UITZONDERING OP UW NIEUWE REGEL,

eer de gewoonte van het niet roken stevig is ingeworteld (en dat zal even duren). Als een gewoonte geen voedsel krijgt, wordt zij naar verhouding snel afgeleerd, maar bij het minste voedsel kan zij zeer lang blijven bestaan. Als u uzelf af en toe één sigaret of pijp toestaat omdat eentje niet hindert", houdt u de behoefte om te roken in stand. Evenals één glaasje te veel is voor een alcoholicus, is een sigaret te veel voor de zware roker die zich tracht te bekeren.
Win de strijd van het ogenblik - vergeet dat er een volgend uur, een volgende dag of een volgende week komt. Telkens als u "nee" zegt tegen de verleiding om te roken, maakt u het volgende' 'nee" makkelijker.

3. - STEL U OPZETTELIJK BLOOT AAN KLEINE VERLEIDINGEN EN OVERWIN ZE.

Evenals een bokser zich voor een grote wedstrijd traint door hardlopen en oefenpartijen, kunt u uw vastberadènheid in conditie houden door opzettelijke "oefeningen".
Sloof u minstens eenmaal per dag uit om te demonstreren dat u de tabak hebt afgezworen. Draag een aansteker of lucifers bij u en geef uw vrienden vuur. Als u gewend bent in een rookcoupé te reizen, blijf dat dan doen en kijk naar alle mensen om u heen die daar zitten uit noodzaak, niet vrijwillig, zoals u. Zij kunnen het roken niet laten. U wel!
Wanneer u op die manier opzettelijk probeert het moeilijk te maken, zal het veel makkelijker lijken en komt u veel eerder over het ergste heen. Dat duurt gemiddeld een week.
Vertroetel uzelf in elk ander opzicht. De meeste mensen neigen ertoe, eensklaps met zo'n vaart uitgebreide programma's voor zelfverbetering op stapel te zetten, dat ze hun eigen doel voorbijschieten. Wij proberen meer te doen dan we redelijkerwijs van onszelf kunnen verwachten. Maak het ophouden met roken niet lastiger door er tegelijkertijd andere moeilijkheden aan toe te voegen.
Integendeel, verwen uzelf. Eet wat u wilt en geniet ervan. Neem, als u trek krijgt in roken, eens een kop koffie of een niet_alcoholische drank. Maak er een gewoonte van snoepjes, zoute nootjes en andere versnaperingen bij u te hebben.
Maak u niet ongerust dat u nu verslaafd zult raken aan snoepen. Als de behoef te om te roken verdwijnt, verdwijnt ook die aan een surrogaat. Maar houd in de eerste weken dergelijke surrogaten bij de hand - en stop er een in uw mond als u neiging voelt tot roken.
Laat uw slaap meewerken. Denk er op de avond van de eerste niet rookdag, als u in bed stapt, even aan dat u die dag niet hebt gerookt. Denk aan de vele ogenblikken in de loop van de dag waarop u in de verleiding kwam en het
toch niet hebt gedaan. Zeg dan tegen uzelf: "Morgen zal ik niet roken." Herhaal het, als u slaperig begint te worden. Dat is dan het laatste, wat u voor u in slaap viel bij vol bewustzijn hebt gedacht.

Als u 's morgens wakker wordt, houd uzelf dan voor dat u ook deze dag zult doorkomen zonder te roken. Maak er geen drama van. Zeg alleen: "Vandaag rook ik niet." Zelfs als u de andere richtlijnen die hier worden gegeven niet opvolgt, zou deze oefening in "geleide slaap" u over de ergste moeilijkheden heen kunnen helpen.
Behalve het lichamelijk welzijn dat men van niet roken ondervindt, zult u nu ook merken dat u van gewoon een halve dag, en dan een dag en dan twee dagen zonder tabak, plotseling een gevoel krijgt van vrijheid, onafhankelijkheid en zelfverzekerdheid. Dat is een groot, voortdurend genot, en elk ogenblik dat u zich daarvan bewust bent helpt mee om u kracht te geven de verleiding van het volgende ogenblik te weerstaan.
Bij deze aangename, bemoedigende wetenschap komt nog het bewustzijn dat u iets doet waar u heel uw verdere leven trots op zult zijn en nu zwijgen we nog over dingen als gezondheid en geluk.

Over zes maanden of zes jaar zult u, als iemand u een sigaret aanbiedt, weigeren. Maar niet zwakjes of met een air van zelfverdediging. U zult zeggen: "Merci, ik heb vroeger gerookt maar nu doe ik het niet meer." En men zal u aankijken met eventjes iets van weemoedige afgunst, zoals een piepjong student je kijkt naar een ouderejaars, die het klappen van de zweep al kent.